در میان بهترین انواع الیاف طبیعی، الیاف آلپاکا و لاما به دلیل بافت نرم، گرما و خواص عایق حرارتی بالای خود، جایگاه ارزشمندی را در دنیای مد لوکس و پایدار کسب کردهاند. شتر لاما و آلپاکا حیوانات بومی رشته کوه آند در آمریکای جنوبی هستند. این مقاله نگاهی جامع به مشخصات الیاف آلپاکا و لاما و کاربردهای گسترده آنها در دنیای نساجی خواهد داشت.
الیاف آلپاکا و لاما چیست؟
آلپاکا و لاما از دو گونه اهلی از خانواده شترسانان هستند: آلپاکا از گونه(Vicugna pacos) و لاما از گونه(Llama glama).
الیاف آلپاکا
پشم آلپاکا یکی از باارزشترین الیاف طبیعی در جهان است و مادهای محبوب برای طراحان مد لوکس و بافندگان به شمار میرود. شتر آلپاکا بومی کشور پرو است. الیاف آلپاکا بسیار نرم، سبک و بادوام هستند. این گونه از الیاف حیوانی، برخلاف پشم گوسفند فاقد لانولین است که آن را به مادهای ضد حساسیت و ایدهآل برای پوستهای حساس تبدیل میکند. فلسهای سطح الیاف آلپاکا در زاویهای پایینتر از محور اصلی قرار دارند که احساس خارش یا سوزش را که معمولاً با پشم گوسفند همراه است، کاهش میدهد. ظرافت الیاف بین 35-20 میکرون است و این ویژگی آنها را برای منسوجاتی که با پوست بدن در تماس هستند، بسیار مناسب میسازد. پشم آلپاکا دارای بیش از 16 رنگ طبیعی از طیف قهوهای، کرم، سیاه و سفید است. شتر آلپاکا دو نوع الیاف تولید میکند:
هواکایا (Huacaya)
الیاف هواکایا متراکم، موجدار و کرکی به نظر میرسند. این الیاف معمولاً با پشم مرینوس یا سایر الیاف برای استفاده در پوشاک بافتنی و همچنین جوراب، کلاه، دستکش یا پر کردن کوسن ترکیب میشود.
سوری(Suri)
لیف سوری به صورت موازی با بدن رشد میکنند و بدون چین خوردگی و به طور مستقیم از بدن آلپاکا آویزان میشوند. الیاف سوری درخشان و نرم هستند و در مقایسه با نوع هواکایا، طول بلندتری دارند.
الیاف لاما
طول الیاف طبیعی لاما از الیاف آلپاکا بلندتر است. این الیاف بدون تجعد هستند و مانند ابریشم سطحی صاف دارند. پشم لاما میتواند حدود 20-10 سانتیمتر طول داشته باشد، در حالی که پشم آلپاکا معمولاً حدود 15-5 سانتیمتر است. ظرافت این الیاف بین 40-20 میکرون است و برای تولید پوشاک بیرونی مناسب هستند. الیاف لاما دوام بیشتری دارد و کمتر مستعد پرزدهی است. این الیاف یک ساختار مونوفیلامنت توخالی دارند. سطح این الیاف فاقد هرگونه چربی طبیعی یا لانولین است. پشم لاما معمولاً نرمتر از پشم گوسفند است و در رنگهای مختلفی از جمله خاکستری، بژ و حتی قرمز مشاهده میشود. مطالعات نشان دادهاند که الیاف لاما به طور طبیعی در برابر باکتریها مقاوم هستند. این بدان معناست که محصولات تولید شده از الیاف لاما نیازی به شستوشوی مکرر ندارند و به طور طبیعی خود را از باکتریها پاک کنند.
خصوصیات الیاف آلپاکا و لاما
- نرمی: هر دو پشم لاما و آلپاکا به خاطر نرمی و لطافت شهرت دارند. آنها اغلب با الیاف کشمیر یا پشم بیبی آلپاکا(baby Alpaca) مقایسه میشوند.
- عایق حرارتی: هر دو الیاف عایق حرارتی بالا دارند. آنها سبک وزن، گرم و برای آبوهوای سرد ایدهآل هستند. این الیاف حاوی حبابهای میکروسکوپی هستند که به آنها سبکی و ظرفیت حرارتی بالا میدهد.
- دوام: هر دو نوع پشم لاما و آلپاکا الیاف بسیار بادوامی هستند. آنها مقاومت طبیعی در برابر کشش، چروک و پرزدهی دارند. درنتیجه محصولات تولید شده از پشم آلپاکا و لاما از طول عمر طولانیتری برخوردار هستند.
- تنفس پذیری: این الیاف به طور طبیعی رطوبت را از پوست دور میکنند و باعث راحتی پوشش فرد میشوند.
- دوستدار محیطزیست: آلپاکاها و لاماها تأثیر زیست محیطی کمی دارند. پاهای بالشتکی آنها باعث ایجاد حداقل اختلال در خاک میشود و به آرامی چرا و کشاورزی پایدار را ترویج میکنند.
- تنوع رنگ: هر دو جانور الیاف را در طیف گستردهای از رنگهای طبیعی، از سفید خالص تا سیاه، و تنالیتههای مختلف قهوهای و خاکستری تولید میکنند که نیاز به رنگرزی را کاهش میدهد.
- ضدآلرژی و حساسیت: الیاف آلپاکا بدون لانولین و ضدحساسیت هستند.
- مقاوم در برابر رطوبت: الیاف آلپاکا به طور طبیعی در برابر آب مقاوم هستند. زیرا نرخ نگهداری آب بسیار پایینی دارند.
- مقاوم در برابر آتش: الیاف آلپاکا در برابر آتش مقاوم است و استانداردهای سختگیرانه کمیسیون ایمنی محصولات مصرفی ایالات متحده، آن را به عنوان الیاف کلاس1، ایمنترین سطح مقاومت در برابر آتش برای استفاده در لباس و مبلمان، معرفی کرده است.
کاربرد الیاف آلپاکا و لاما در صنعت پوشاک
1. مد لوکس
بافت نرم و ظاهر شیک الیاف آلپاکا آن را برای لباسهای گرانقیمت مورد توجه قرار میدهد. طراحان از آن برای تولید کت و پالتو لوکس زمستانی، ژاکت و روسری استفاده میکنند.
2. منسوجات خانگی
هر دو الیاف آلپاکا و لاما برای تولید منسوجات لوکس خانگی مانند پتو و فرش استفاده میشوند.
3. مد پایدار
افزایش تقاضا برای مواد سازگار با محیط زیست، الیاف آلپاکا و لاما را در کانون توجه قرار داده است. ویژگیهای طبیعی آنها کاملاً با اصول مد پایدار مطابقت دارد و جایگزینی تجدیدپذیر و زیست تخریبپذیر برای منسوجات مصنوعی است.
سؤالات متداول
آیا تفاوتی در ظاهر الیاف آلپاکا و لاما وجود دارد؟
بله. پشم لاما معمولاً خشنتر و سفتتر است، در حالی که پشم آلپاکا بسیار نرمتر و لوکستر به نظر میرسد. پشم آلپاکا دارای درخشندگی طبیعی است، در حالی که پشم لاما ظاهری ماتتر دارد.
الیاف آلپاکا گرم تر است یا الیاف لاما؟
هر دو پشم لاما و آلپاکا به خاطر خواص عایق خود شناخته شدهاند. اما پشم آلپاکا به طور کلی گرمتر است. الیاف آلپاکا توخالی هستند که به دام انداختن هوای بیشتر و فراهم کردن عایق بهتر کمک میکند. علاوه براین، نرمی پشم آلپاکا اجازه میدهد تا گرما بهتر حفظ شود.
منابع
https://www.textileschool.com/252/alpaca-fibres
https://www.masterclass.com/articles/fabric-guide-what-is-alpaca-fiber
https://petshun.com/article/what-is-the-difference-between-llama-and-alpaca-wool
https://www.alpacainfo.com/academy/article/4562/alpaca-fiber-characteristics
https://skeinyarn.com/blogs/notions/five-amazing-properties-of-llama-fibre
