تاریخچه و تکامل پارچه جین: از کارگران به دنیای مد

پارچه دنیم چیست؟

پارچه دنیم یا همان پارچه جین، یک پارچه‌ی پنبه‌ای سنگین و بادوام است که امروزه با لباس‌های جین و سبک پوشش آمریکایی مترادف شده است. اما پارچه جین رو اولین بار چه کشوری تولید کرد؟
پاسخ به این پرسش ما را به قرن هفدهم در فرانسه می‌برد. در شهر «نیم» (Nîmes)، بافندگان فرانسوی به جای تقلید از پارچه‌های ایتالیایی، نوعی بافت جدید خلق کردند که بعدها دنیا آن را با نام سرژ دِ نیمز (Serge de Nîmes) شناخت. به مرور زمان، این واژه به شکل کوتاه‌تر «دنیم» درآمد و پارچه جین متولد شد.

در آن دوران، تنها رنگ آبی به‌دست‌آمده از گیاه ایندیگو برای رنگرزی در دسترس بود. به همین دلیل، بیشتر شلوارهای جین مدرن امروزی همچنان در طیف آبی تولید می‌شوند.
متداول‌ترین روش بافت پارچه دنیم، بافت کجراه است که باعث افزایش دوام آن می‌شود. این بافت با عبور نخ پود از روی یک یا چند نخ تار و سپس انتقال آن به نخ تار بعدی انجام می‌شود. الگوی مورب حاصل، علاوه بر زیبایی بصری، استحکام پارچه را نیز افزایش می‌دهد.

داستان پیدایش شلوار جین

همه چیز از سال 1871، در خیاط خانه جیکوب دیویس(Jacob Davis) از ایالت نِوادا شروع شد. شلوارهایی که او برای کارگران معدن ‌می‌دوخت به اندازه کافی در برابر شرایط سخت کار مقاومت نبود. هم‌چنین جیب‌ها و دکمه‌های فاق شلوار به طور مرتب پاره ‌می‌شد. او برای حل این مشکل از پرچ‌های فلزی استفاده کرد. جیکوب نقاط تحت تنش لباس را با پرچ‌های فلزی تقویت و از پارچه بادوا‌می ‌به نام کرباس برای دوخت لباس کارگران استفاده کرد. شلوارها مورد استقبال کارگران محلی واقع شد و او تصمیم گرفت که اختراع خود را ثبت کند. اما به یک شریک تجاری برای سرمایه‌گذاری نیاز داشت. او سراغ لِوی استروش(Levi Strauss)، کسی که پارچه‌های خود را از او ‌می‌خرید، رفت و در سال 1873 اختراع خود را ثبت کرد.

نشان تجاری شرکت لیوایز Levi’s در سال 1886 شکل گرفت. در این نشان دو اسب در دو جهت مخالف، در حال کشیدن کمر یک شلوار هستند. این حرکت سمبلی از استحکام شلوارهای شرکت لیوایز بود. اولین شلوارهای جین آبی زنانه در سال 1934 به بازار عرضه شد. تا سال 1960 شلوارهای جین کنونی را «اووِرال کمری» یا «سرهمی» می‌نامیدند و بعد از آن به «جین» شهرت یافت. قدمت شلوار جین به سال 1567 و و کلمه «جنوا» برای توصیف شلوارهای جناغی بادوامی که توسط ملوانان بازرگان از شهر ساحلی ایتالیایی جنوا ‌می‌پوشیدند، باز‌می‌گردد.

نحوه تولید پارچه جین

برای درک بهتر نحوه تولید پارچه جین، باید بدانیم که دنیم از نخ‌های پنبه‌ای تهیه می‌شود که معمولاً تار آن با رنگ ایندیگو و پود آن بدون رنگ باقی می‌ماند. همین تفاوت رنگ باعث ایجاد بافت و سایه‌ی خاصی در سطح پارچه می‌شود.
در مراحل بعد، پارچه دنیم شسته، نرم و در صورت نیاز سنگ‌شور می‌شود تا جلوه‌ای قدیمی‌تر و نرم‌تر پیدا کند. بسته به نوع استفاده، ممکن است پارچه دنیم با الیاف الاستین ترکیب شود تا کشسانی بیشتری پیدا کند (مانند جین‌های زنانه مدرن).

جین در صنعت مد

رابطه بین شلوار جین و فرهنگ کارگری غنی و چندوجهی است و در طول زمان به طور قابل توجهی تکامل می‌یابد. در سال 1922، زمانی که حلقه‌های کمربند برای اولین بار روی کمر شلوارهای جین ظاهر شد، نوآوری‌های جدیدی در شلوار جین به وجود آمد. تا جنگ جهانی دوم، هنوز شلوار جین چندان محبوب نبود.با این حال، سربازان در جنگ جهانی دوم سبب گسترش جین در خارج از آمریکا شدند. در دهه‌های 50 و 60 پوشیدن شلوار جین توسط هنرمندان محبوب مانند الویس پریسلی و جیمز دین، این آیتم پوششی را به سطح بالایی از شهرت رساند. تکه دوزی روی شلوار جین در دهه 60 رایج شد. آن‌ها در رنگ‌ها، اندازه‌ها و اشکال مختلف روی جین دوخته می‌شدند.

در اواسط قرن بیستم، شلوار جین با شورش جوانان و ضد فرهنگ مرتبط شد. چهره‌هایی مانند مارلون براندو، جین را به عنوان نمادی از سرپیچی از هنجارهای اجتماعی، به ویژه در جریان جنبش‌های حقوق مدنی و اعتراضات علیه جنگ ویتنام، رایج کردند. دهه 1970 آغاز ورود شلوار جین به صحنه ران وی بود. کالوین کلاین اولین طراحی بود که شلوار جین طراحی شده توسط خودش را روی رانوی به نمایش گذاشت. در دهه‌های 70 و80 جین آیتم ثابت در جنبش‌های ضدفرهنگ مانند پانک‌ ها و هیپی‌ ها بود. برای پانک‌ ها، جین به مثابه بوم نقاشی بود که هویت آن‌ها را به تصویر ‌می‌کشید.

استفاده روزمره از جین

در صحنه مد امروزی، شلوار جین به یک لباس ضروری و همه کاره تبدیل شده است. شلوار جین مدرن در انواع مختلفی از استایل‌ها مانند اسکینی، بوت‌کات و گشاد موجود است که طیف متنوعی از سلایق را برآورده می‌کند. جین اکنون شامل کت، دامن، لباس و اکسسوری‌هایی مانند کیف و کفش است. این تنوع باعث شده است که جین به تمام جنبه‌های صنعت مد نفوذ کند و به یک انتخاب محبوب برای انواع مختلف لباس تبدیل شود.

یکی از جنبه‌های زیبای شلوار جین، پتانسیل شخصی‌سازی آن است. جین به یک بوم برای خودابرازی تبدیل شده است و افراد بی‌شماری شلوار جین خود را با تکنیک‌های متفاوت مانند چاپ، تکه دوزی وگلدوزی، سفارشی ‌می‌کنند. این عنصر شخصی‌سازی به هر شلوار جین خاصیت منحصربه‌فردی می‌بخشد که نشان‌دهنده استایل فردی است.

نتیجه گیری

در اواخر قرن نوزدهم، شلوار جین به عنوان لباس کار برای کارگران معدن و گاوچران‌ها طراحی شد. لوی استروش در سال 1873 شلوار جین پرچ شده را به دلیل دوام و مقاومت در برابر سایش و پارگی، به انتخاب اول کسانی که در مشاغل سخت فیزیکی مشغول به کار بودند، تبدیل کرد. سیر تحول پارچه جین نشان‌دهنده تغییرات فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی است که این پارچه را از یک لباس کار ساده به یک نماد جهانی تبدیل کرده است.